Sta­re, nowe i najnowsze

Daw­na kopal­nia Kato­wi­ce, obec­nie część Muzeum Ślą­skie­go. W tle coś, co robo­czo moż­na nazwać kuta­sem Ata­la” dla mieszkańców…

Pomnik Rodzi­ny

Pomnik, a wła­ści­wie rzeź­ba na Koszut­ce w Kato­wi­cach. Ręka do góry, kto miał pod nim zdjęcie…

Rzeź­ba powsta­ła w 1963 roku. Jej auto­rem jest archi­tekt Jerzy Egon Kwiat­kow­ski. Przy oka­zji war­to wspo­mnie, że jest on m.in. auto­rem pła­sko­rzeź­by Pała­cu Ślu­bów w Kato­wi­cach oraz na fasa­dzie Gale­rii Sztu­ki Współ­cze­snej BWA w Katowicach.

Rzeź­ba przed­sta­wia trzy­oso­bo­wą rodzi­nę: rodzi­ców trzy­ma­ją­cych w górze dziec­ko. Przed przy­wró­ce­niem ory­gi­nal­ne­go wyglą­du pokry­cia rzeź­by jej fak­tu­ra i bar­wa były jed­no­li­te (gład­ka, kolo­ru beżowego).

Pier­wot­ną okła­dzi­nę z mozai­ki zapro­jek­to­wa­ła Lidia Kwiat­kow­ska, żona arty­sty. Przy­wró­co­no ją rzeź­bie w czerw­cu 2016 roku.

Na szczę­ście nie uda­ło się spie­przyć reno­wa­cji rzeź­by, jak w przy­pad­ku kina Kosmos”…

Moniusz­ko

Pomnik Sta­ni­sła­wa Moniusz­ki na pl. Karo­la Miar­ki w Katowicach.

Odsło­nię­to go 8 czerw­ca 1930. Auto­ra­mi pro­jek­tu byli Win­cen­ty i Ste­fan Cho­rem­bal­scy, a pomnik wyko­nał Win­cen­ty Cho­rem­bal­ski. Monu­ment powstał z ini­cja­ty­wy kom­po­zy­to­ra i dyry­gen­ta Ste­fa­na Maria­na Sto­iń­skie­go – pre­ze­sa Związ­ku Ślą­skich Kół Śpie­wa­czych.
Pla­no­wa­no róż­ne loka­li­za­cje monu­men­tu, m.in. pl. Andrze­ja lub oko­li­ce Aka­de­mii Muzycz­nej.
W cza­sie II woj­ny świa­to­wej pomnik został znisz­czo­ny przez Niem­ców. Odsło­nię­cie odbu­do­wa­ne­go pomni­ka odby­ło się 20 paź­dzier­ni­ka 1959 r.

Nowy Bytom

Kościół Świę­te­go Paw­ła Apo­sto­ła – rzym­sko­ka­to­lic­ka świą­ty­nia para­fial­na Nowe­go Byto­mia (Fryn­ci­ta, Fry­na), obec­nie dziel­ni­cy Rudy Ślą­skiej. Kościół zamy­ka od zacho­du plac Jana Paw­ła II, któ­ry przy­le­ga do głów­nej uli­cy Nowe­go Byto­mia – ul. Niedurnego.

Kościół jest trój­na­wo­wą bazy­li­ką z tran­sep­tem, pre­zbi­te­rium zamknię­tym pół­ko­li­stą absy­dą i masy­wem wie­żo­wym, do któ­re­go po bokach przy­le­ga­ją pro­sto­kąt­ne, zamknię­te pół­ko­li­sty­mi absy­da­mi kapli­ce. Ze wzglę­du na układ urba­ni­stycz­ny ryn­ku nowo­by­tom­skie­go zre­zy­gno­wa­no z orien­to­wa­nia – śre­dnio­wiecz­nej kon­cep­cji teo­lo­gicz­no-archi­tek­to­nicz­nej, stąd kościół jest na osi wschód-zachód.

W 1909 r. archi­tekt Johan­nes Fran­zi­skus Klomp przed­sta­wił pro­jekt nowej świą­ty­ni, a tak­że kon­cep­cję wystro­ju wnę­trza. Ponad­to zapro­jek­to­wał sąsia­du­ją­cy kościo­łem budy­nek probostwa.

W roku 1911 poświę­co­no kamień węgiel­ny, na któ­rym wyry­to sło­wa: AD 1911 Estis super­a­edi­fi­ca­ti super fen­da­men­tum Apo­sto­lo­rum et pro­phe­to­rum („Roku Pań­skie­go 1911, jeste­ście zbu­do­wa­ni na fun­da­men­cie Apo­sto­łów i Proroków”).

Robi wra­że­nie.

Wro­cław

Dwo­rzec Wro­cław Głów­ny. Jeden z nie­licz­nych w Pol­sce dwor­ców kole­jo­wych, któ­ry ma halę peronową. 

Budo­wa dwor­ca trwa­ła dwa lata. Pro­jek­tan­tem był Wil­helm Gra­pow, archi­tekt kró­lew­ski Kolei Gór­no­ślą­skich. Syme­trycz­ny budy­nek dwor­ca w sty­lu pseu­do­hi­sto­rycz­nym, dokład­niej angiel­skie­go neo­go­ty­ku naśla­du­ją­ce­go styl epo­ki Tudo­rów. Styl ten wyda­wał się sto­sow­ny, zwłasz­cza że, jak opi­su­je Gra­pow, dobrze har­mo­ni­zo­wał z czę­ścia­mi o kon­struk­cji sta­lo­wej. Dwu­kon­dy­gna­cyj­ny dwo­rzec miał trzy ryza­li­ty z pod­cie­nia­mi prze­zna­czo­ny­mi na pod­jaz­dy dla doro­żek. Przy bocz­nych wej­ściach znaj­do­wa­ły się eks­pe­dy­cje baga­żu, tele­fon i telegraf.

Dom Słu­żew­ca

Dom Słu­żew­ca − moder­ni­stycz­ny budy­nek, zlo­ka­li­zo­wa­ny w Kato­wi­cach, przy ul. Tade­usza Kościusz­ki, obok auto­stra­dy A4 (al. Górnośląska).

Obiekt powstał w latach 50. XX wie­ku, jako par­te­ro­wy pawi­lon. Posia­da cechy sty­lu moder­ni­stycz­ne­go. Zapro­jek­to­wa­ny w 1956 r. przez archi­tek­ta Roma­na Rud­niew­skie­go i kon­struk­to­ra inż. Fran­cisz­ka Klim­ka. Czę­sto błęd­nie poda­wa­na jest data powsta­nia na lata 30. XX wieku.

Nazwa budyn­ku wią­że się ze zlo­ka­li­zo­wa­ny­mi w nim kasa­mi, w któ­rych moż­na obsta­wiać wyni­ki gonitw na torze wyści­gów kon­nych Słu­że­wiec w War­sza­wie. Mie­ści­ła się tu Kolek­tu­ra Wyści­gów Kon­nych-Bar Galop/​ekspozytura spół­ki Służewiec.

Wil­la Michejdy

Dom wła­sny pro­jek­tu zafa­scy­no­wa­ne­go for­mi­zmem inży­nie­ra Tade­usza Michej­dy, auto­ra licz­nych publi­ka­cji oraz reali­za­cji na tere­nie Gór­ne­go Ślą­ska o wyso­kich war­to­ściach arty­stycz­nych, archi­tek­to­nicz­nych oraz nauko­wych w ska­li regionu.

Obiekt sta­no­wi cen­ny przy­kład mię­dzy­wo­jen­nej archi­tek­tu­ry miesz­ka­nio­wej Kato­wic, w sty­lu moder­ni­stycz­nym z ele­men­ta­mi funk­cjo­na­li­zmu oraz wpły­wa­mi pol­skiej sztu­ki deko­ra­cyj­nej. Obec­ny stan – jak na zdję­ciach. Szkoda.

Kościół św. Józefa

Kościół w Zabrzu to jeden z cie­kaw­szych przy­kła­dów archi­tek­tu­ry moder­ni­stycz­nej na Gór­nym Ślą­sku. Auto­rem pro­jek­tu jest Domi­ni­kus Böhm z Kolonii. 

Świą­ty­nie pro­jek­to­wa­ne przez Böh­ma mają spe­cy­ficz­ny kli­mat, zarów­no w war­stwie mate­rial­nej (suro­wy monu­men­ta­lizm, rze­tel­na kon­struk­cja oraz szcze­rość w zasto­so­wa­niu mate­ria­łów) jak i nie­ma­te­rial­nej (wpływ na emo­cje odbior­ców, sto­so­wa­nie sym­bo­li­ki, gra światłem).